Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘moerassen’

De vleesetende waterplant blaasjeskruid (Utricularia) bezit geen wortels maar grondscheuten en waterloten met bladeren en blaasjes. Deze blaasjes vormen een val voor klein waterdiertjes als Cyclops, kleine kreeftjes die tot het plankton behoren, voor waterinsecten, muggenlarven en soms ook de wat grotere watervlooien. Franse wetenschappers toonden aan dat deze val zijn prooi met een recordsnelheid vangt.

Utricularia

Utricularia aurea

Blaasjeskruid kent meer dan 200 soorten. Het plantje is over alle continenten (behalve Antarctica) verspreid en leeft in ondiepe vennen of moerassen. Sommige soorten maken bloemen die doen denken aan orchideeën. De plantjes komen ook in Nederland voor al zijn ze daar erg zeldzaam geworden door het verdwijnen van de moerassen.

 

De onderzoekers bestudeerden het zuigmechanisme en de beweging van het valluik met hoge snelheid video-opnames tot wel 15000 beelden per seconde. De sequentie van het opzuigen van de prooi duurt slechts enkele milliseconden en is met het blote oog niet waar te nemen. Het opzuigen zelf duurt een halve milliseconde wat de hoogste snelheid is voor de val van een vleesetende plant. Het is daarmee ook de snelste beweging binnen het hele Plantenrijk. Dit valmechanisme is mogelijk doordat het blaasje vooraf actief water uitpompt waardoor er een onderdruk ontstaat. Het klepje bij de ‘mond’ dat dan dicht zit, heeft in de rusttoestand een convexe vorm. Bij aanraking van de haartjes bij de ‘mond’, slaat deze convexe buiging om en het water met prooi wordt passief naar binnen gezogen door de onderdruk die in het blaasje heerst. Daarna wordt de prooi verteerd en het blaasje pompt opnieuw het water naar buiten om de val weer te zetten.

Utricularia inflata

Vallen van U. inflata. (a) Vooraanzicht van een val; de concave wanden en de ingang zijn duidelijk te zien. (b,c) Bovenaanzicht van een val (de klep zit rechts) die de dubbele fasen van het valmechanismen laat zien (b) voor en (c) na het openslaan. Het streepje geeft 500 µm aan. Klik op het plaatje voor een grotere weergave.

In onderstaand filmpje (3 min.) is de hele sequentie te zien. Helaas is de begeleidende uitleg moeilijk te verstaan.

Uit het volledige artikel van O.Vincent et al. in The Proceedings of the Royal Society.

Foto van Utricularia aurea uit Wikimedia

Advertenties

Read Full Post »